اهدای خون, پلی میان زندگی و ایثار

تاکنون با وجود پیشرفت های علم پزشکی هنوز جایگزین مصنوعی کاملی برای خون انسان وجود ندارد و تمام خون های مورد استفاده در مراکز درمانی از اهدا کنندگان داوطلب تامین میشود.

در ادامه ایشان به تشریح موارد زیر پرداخت.

چرا اهدای خون حیاتی است و اهمیت دارد؟

اهدا کنندگان خون تنها یک محصول بیولوژیک را به اشتراک نمی گذارند بلکه آن ها در واقع منجی هستند وهر واحد خونی که اهدا میکنید میتواند جان سه نفر را نجات دهد.

نیاز به خون در موارد زیر غیر قابل جایگزین است:

حوادث و تصادفات جاده ای:خون ریزی های شدید ناشی از تصادفات اولین اولویت در بخش اورژانس است.

جراحی های بزرگ:عمل های قلب و پیوند اعضا و جراحی های پیچیده زنان و زایمان نیاز به ذخایر مداوم خون دارند.

بیماری های مزمن:بیمارن مبتلا به سرطان و کم خونی های شدید به طور منظم برای بقا به انتقال خون نیاز دارند.

زایمان های پر خطر:برای جلوگیری از مرگ مادر و نوزاد در موارد خون ریزی پس از زایمان

مزایای اهدای خون:

بر خلاف تصور عوم که اهدای خون را تنها یک کار خیرخواهانه می بینند این کار مزایای سلامت محوری نیز برای خود فرد دارد.

بررسی سلامت: قبل از هراهدای خون فشار خون و سطح هموگلوبین و برخی پارامترهای حیاتی بررسی می شود که میتواند یک سیستم هشدار زود هنگام برای بیماری های پنهان باشد.

کاهش تجمع آهن اضافی:در برخی افراد سطح آهن بیش از حد می تواند به کبد و قلب آسیب بزند که این کار به متعادل شدن این سطح کمک میکند.

بازسازی سلولی: اهدای خون باعث تحریک مغز استخوان برای تولیدسلول های خونی تازه و جوان میشود.

رضایت روانی: احساس مفید بودن و کمک به همنوع یکی از قوی ترین محرک ها برای سلامت روح و روان و کاهش استرس است.

انواع اهدای خون و روش های مدرن:

امروزه با پیشرفت علم پزشکی انواع مختلفی از اهدای خون انجام میشود تا بیمار دقیقا همان چیزی را دریافت کند که نیاز دارد.

1-اهدای خون کامل(whole Blood): رایج ترین روش که شامل تمام اجزای خون است.

2-اهدای پلاسمای تازه منجمد شده(FFP): برای با اختلالات انعقادی.

3-اهدای پلاکت(Platelets): بسیار حیاتی برای بیماران سرطانی و کسانی که دچار خون ریزی های غیر طبیعی هستند.

4-اهدای گلبول های قرمز(Packed RBCs): برای درمان کم خونی شدید.

قوانین و ضوابط اهدای خون در ایران:

در ایران اهدای خون تحت نظارت دقیق سازمان انتقال خون انجام میشود.

اگر چه شرایط دقیق در کشورهای مختلف و بر اساس پروتکل های ملی(سازمان اتنقال خون ایران)متفاوت است اما اصول کلی در سطح جهان بر یک اساس است.

شرایط عمومی اهدا کننده:

1-سلامت عمومی : فرد باید در روز اهدای خون احساس سلامت کامل داشته باشد.

2-سن: معمولا بازه سنی اهدای خون بین 18 تا 60 سال میباشد(در برخی کشورها 16 سال با رضایت والدین)

3-وزن: حداقل وزن جهت اهدا 50 کیلوگرم

موارد ممنوعیت(Deferral Rules)

بیماریهای عفونی و منتقله از راه خون مانند:HIV-هپاتیت BوC

افرادی که داروهای خاص یا آنتی بیوتیک مصرف میکنند.

مادران باردار و زنان شیرده

افرادی که فشار خون پایین و یا وزن پایین دارند یا سطح هموگلوبین خون آنها پایین میباشد.

عدم سابقه رفتارهای پر خطر و بیماری های عفونی منتقل شونده از طریق خون(هپاتیت-HIV-HTLV1)

داروها و بیماریها:ابتلا به سرماخوردگی یا آنفولانزای فصلی و مصرف برخی داروهای خاص و یا مسافرت به مناطق دارای بیماری های بومی مانند مالاریا ممکن است باعث معافیت اهدا کننده شود.

زنجیره مدیریت خون از لحظه اهدای خون تا رسیدن به بیمار چگونه است؟

فرایند اهدای خون کاملا ایمن است و تحت نظارت دقیق انجام میشود که بعد از ثبت نام و پر کردن پرسشنامه مخصوص و پاسخ به سوالات پزشکی برای اطمینان از سلامت شما و گیرنده خون معاینه سریع و بررسی فشار خون و نبض و دمای بدن و میزان هموگلوبین فرد اهدا کننده انجام میشود و بعد از آن خون گیری که معمولا ده دقیقه زمان میبرد و تمامی وسایل استفاده شده یک بار مصرف و استریل میباشد و در آخر فرد اهدا کننده باید استراحت کافی داشته و با نوشیدن مایعات و تغذیه مناسب انرژی خود را باز یابد و بعد از آن اجزای خون جدا سازی شده تا برای کمک به بیماران منتقل گردد.در مرحله بعد ذخیره سازی و حفظ زنجیره سرما و نگهداری در دمای دقیق برای حفظ کیفیت خون و همچنین تطبیق گروه خونی و اطمینان از عدم واکنش ایمنی در بیمار است.

در پایان بهاره مردانی گفت :

اهدای خون نشان دهنده سطح بلوغ اجتماعی یک ملت است.ایجاد فرهنگ خود ایستادگی و کاهش هزینه های سلامت از نتایج مستقیم مشارکت در این فرآیند میباشد که با یک بار اهدای خون شما نه تنها یک کالا بلکه ((امید)) را به جریان زندگی فرد نیازمند می اندازید.                                                         "هر بار که خونی اهدا میشود بخشی از خودتان را برای زنده ماندن دیگری به یادگار میگذارید"