از سکوت تا امید, با گفتگویی زندگی را نجات دهیم

به گزارش روابط عمومی بهداشت و درمان منطقه شمال‌شرق، همزمان با روز جهانی پیشگیری از خودکشی، دکتر لیلا تیموری با تأکید بر اهمیت توجه به سلامت روان اظهار داشت:

روز جهانی پیشگیری از خودکشی فرصتی است برای افزایش آگاهی جامعه، کاهش سطح استرس  اجتماعی و یادآوری این نکته که با شناسایی به‌موقع عوامل خطر و تقویت حمایت‌های روانی و اجتماعی، می‌توان از بسیاری از بحران‌ها پیشگیری کرد.

وی با اشاره به شعار «تغییر روایت؛ از سکوت تا امید» افزود: لازم است نگاه جامعه نسبت به خودکشی از یک موضوع تابو و همراه با قضاوت، به یک مسئله مهم سلامت عمومی تغییر کند. گفت‌وگو درباره مشکلات روحی، شنیدن بدون قضاوت و ایجاد فضای امن برای بیان احساسات، می‌تواند گام مهمی در مسیر پیشگیری باشد.

دکتر تیموری با بیان اینکه خودکشی پدیده‌ای چندوجهی است، گفت:

عوامل روان‌شناختی، اجتماعی، خانوادگی، زیستی و شرایط محیطی می‌توانند در افزایش آسیب‌پذیری افراد نقش داشته باشند. افسردگی و برخی اختلالات روانی، مصرف مواد، تجربه‌های آسیب‌زا، احساس تنهایی، مشکلات خانوادگی و اقتصادی و بیماری‌های مزمن از جمله عواملی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: در کنار عوامل خطر، عوامل محافظت‌کننده نیز اهمیت زیادی دارند. حمایت خانواده و دوستان، ارتباط اجتماعی مناسب، احساس تعلق، امید به آینده، مهارت‌های مقابله با استرس و دسترسی به خدمات تخصصی سلامت روان می‌توانند به فرد کمک کنند تا شرایط دشوار را بهتر پشت سر بگذارد.

این پزشک با تأکید بر نقش خانواده در پیشگیری از بحران‌های روحی اظهار داشت: خانواده امن‌ترین پناهگاه و یکی از مهم‌ترین حلقه‌های حمایت از فرد در روزهای سخت است. توجه به تغییرات رفتاری، گوش دادن با حوصله و بدون قضاوت و تشویق فرد به دریافت کمک تخصصی می‌تواند بسیار مؤثر باشد.

دکتر تیموری ادامه داد: تغییراتی مانند گوشه‌گیری، بی‌انگیزگی، اختلال در خواب یا اشتها، تغییرات محسوس خلق‌وخو و فاصله گرفتن از جمع خانواده نباید نادیده گرفته شود و لازم است در صورت تداوم یا شدت این نشانه‌ها، از متخصصان سلامت روان کمک گرفته شود.

وی همچنین تأکید کرد: مراجعه به روان‌شناس یا مشاور نشانه ضعف نیست، بلکه اقدامی آگاهانه و مسئولانه برای حفظ سلامت فرد و خانواده است. همان‌گونه که برای مشکلات جسمی به پزشک مراجعه می‌کنیم، در مواجهه با فشارهای روانی و مشکلات عاطفی نیز باید دریافت کمک تخصصی را جدی بگیریم.

دکتر تیموری با اشاره به اهمیت محیط‌های کاری در سلامت روان کارکنان گفت:

 در مجموعه‌هایی مانند صنعت نفت که کارکنان ممکن است با فشارهای کاری، شیفت‌های عملیاتی، دوری از خانواده و شرایط خاص شغلی مواجه باشند، توجه به سلامت روان از اهمیت دوچندانی برخوردار است. در این شرایط، حمایت سازمانی، ارتباط مؤثر با همکاران و دسترسی به خدمات مشاوره‌ای می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از آسیب‌های روانی داشته باشد.

ایشان افزود: پیشگیری از خودکشی تنها وظیفه یک فرد یا یک نهاد نیست؛ بلکه مسئولیتی مشترک میان خانواده، محیط کار، جامعه و نظام سلامت است. هر یک از ما می‌توانیم با یک گفت‌وگوی همدلانه، شنیدن بدون قضاوت، توجه به نشانه‌های هشدار و هدایت فرد به سمت دریافت کمک تخصصی، در ایجاد یک شبکه حمایتی مؤثر نقش داشته باشیم.

دکتر تیموری در پایان با تأکید بر ضرورت تداوم گفت‌وگو درباره سلامت روان خاطرنشان کرد: تغییر روایت درباره خودکشی یعنی از سکوت به گفت‌وگو، از قضاوت به همدلی و از انزوا به حمایت حرکت کنیم. باید فضایی ایجاد کنیم که افراد بتوانند بدون ترس از برچسب خوردن یا قضاوت شدن، درباره مشکلات و احساسات خود صحبت کنند و در زمان مناسب از حمایت و خدمات تخصصی بهره‌مند شوند.

وی تصریح کرد: امید زمانی شکل می‌گیرد که فرد بداند تنها نیست و در لحظه‌های دشوار، کسانی هستند که او را می‌شنوند، درک می‌کنند و برای کمک کردن کنارش می‌مانند. بنابراین، توجه به سلامت روان، تقویت پیوندهای خانوادگی و اجتماعی و تسهیل دسترسی به خدمات تخصصی، از مهم‌ترین گام‌های پیشگیری به شمار می‌رود.

دکتر تیموری در جمع‌بندی سخنان خود گفت: «بیایید با تغییر روایت، سکوت را به گفت‌وگو، قضاوت را به همدلی و ناامیدی را به امید تبدیل کنیم. گاهی یک سؤال ساده، یک گوش شنوا و یک همراهی صمیمانه می‌تواند مسیر زندگی یک انسان را تغییر دهد. سلامت روان و زندگی انسان‌ها ارزشمند است و پیشگیری از خودکشی، مسئولیتی است که همه ما در قبال یکدیگر بر عهده داریم.»