اشعه‌ای نامرئی, شگفتی در کنار فداکاری رادیولوژیست

هم‌زمان با هشتم نوامبر، روز جهانی رادیولوژی، مصطفی شریفی، کارشناس رادیولوژی و مسئول واحد رادیولوژی بهداشت و درمان منطقه شمال‌شرق، با تشریح اهمیت تصویربرداری پزشکی در تشخیص زودهنگام بیماری‌ها، به معرفی روش‌های تشخیصی، قابلیت‌های تصویربرداری دیجیتال، کاربردهای سونوگرافی و اصول ایمنی و حفاظت در برابر اشعه پرداخت.
به گزارش روابط عمومی بهداشت و درمان صنعت نفت شمال‌شرق، روز جهانی رادیولوژی فرصتی برای قدردانی از تلاش متخصصان و کارشناسان تصویربرداری پزشکی و آشنایی بیشتر با نقش این حوزه در تشخیص بیماری‌ها، انتخاب روش درمان و ارتقای سلامت جامعه است.
مصطفی شریفی، با اشاره به جایگاه تصویربرداری در پزشکی نوین اظهار داشت: رادیولوژی یکی از ارکان مهم تشخیص پزشکی است که با استفاده از فناوری‌های مختلف، امکان بررسی ساختارهای داخلی بدن را فراهم می‌کند و نقش مؤثری در تشخیص به‌موقع بیماری‌ها و ارزیابی روند درمان دارد.
وی افزود: رادیوگرافی با اشعه ایکس، سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن و تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI) از مهم‌ترین روش‌های تصویربرداری پزشکی هستند که هرکدام کاربردهای مشخصی دارند و انتخاب آن‌ها بر اساس شرایط بیمار، علائم بالینی و نظر پزشک انجام می‌شود.
تصویربرداری دیجیتال؛ گامی در مسیر ارتقای کیفیت خدمات
شریفی با اشاره به دیجیتال بودن دستگاه رادیوگرافی واحد رادیولوژی این مرکز بیان کرد: فناوری دیجیتال امکان ثبت و مشاهده سریع تصاویر، نگهداری و بازیابی سوابق تصویربرداری و تسهیل بررسی تصاویر توسط پزشک را فراهم می‌کند. همچنین، با تنظیم صحیح دستگاه و رعایت اصول فنی، می‌توان دوز تابش را متناسب با نیاز تشخیصی بهینه کرد.
وی تأکید کرد که کیفیت نهایی تصویربرداری، علاوه بر امکانات دستگاه، به عملکرد صحیح تجهیزات، مهارت کارشناس و تفسیر تخصصی تصاویر نیز وابسته است.
سونوگرافی؛ روشی تشخیصی بدون اشعه یون‌ساز
مسئول واحد رادیولوژی بهداشت و درمان صنعت نفت منطقه شمال‌شرق در ادامه، سونوگرافی را یکی از روش‌های پرکاربرد تصویربرداری دانست و گفت:

این روش با استفاده از امواج صوتی، امکان بررسی بسیاری از اندام‌های داخلی، بافت‌های نرم، کلیه‌ها، کبد، کیسه صفرا و وضعیت بارداری را فراهم می‌کند و برخلاف رادیوگرافی و سی‌تی‌اسکن، از اشعه یون‌ساز استفاده نمی‌کند.
وی خاطرنشان کرد: با وجود مزایای سونوگرافی، این روش برای تمام بیماری‌ها مناسب نیست و انتخاب روش تشخیصی باید متناسب با شرایط بیمار و با نظر پزشک صورت گیرد.
ایمنی اشعه؛ ضرورت تصویربرداری هدفمند
شریفی درباره نگرانی‌های احتمالی بیماران از اشعه اظهار داشت:

تصویربرداری با اشعه یون‌ساز باید بر اساس ضرورت پزشکی و با رعایت اصول حفاظت در برابر اشعه انجام شود. میزان تابش موردنیاز به نوع تصویربرداری، ناحیه مورد بررسی، سن و شرایط جسمانی بیمار و کیفیت تصویر موردنیاز بستگی دارد؛ بنابراین، یک دوز ثابت و یکسان برای تمام بیماران وجود ندارد.
وی افزود: اصل مهم در تصویربرداری پزشکی، انجام بررسی‌های ضروری با کمترین دوزی است که کیفیت تشخیصی مناسب را فراهم کند. بیماران نیز بهتر است تصاویر و گزارش‌های قبلی خود را نگهداری کنند تا از تکرار غیرضروری بررسی‌ها جلوگیری شود.
این کارشناس رادیولوژی همچنین توصیه کرد: زنان در صورت بارداری یا احتمال آن، پیش از انجام رادیوگرافی یا سی‌تی‌اسکن، موضوع را به پزشک و کارشناس تصویربرداری اطلاع دهند. رعایت دستورهای پیش از سونوگرافی، از جمله ناشتا بودن یا پر بودن مثانه در موارد لازم، نیز به انجام صحیح بررسی کمک می‌کند.
فناوری‌های نوین و آینده تصویربرداری پزشکی
وی با اشاره به پیشرفت فناوری‌های دیجیتال و هوش مصنوعی در حوزه تصویربرداری گفت: ابزارهای نوین می‌توانند در برخی مراحل پردازش تصاویر، شناسایی یافته‌های مشکوک و بهبود فرایند بررسی به پزشکان کمک کنند؛ با این حال، نتایج باید در کنار اطلاعات بالینی بیمار و ارزیابی تخصصی بررسی شوند و فناوری جایگزین قضاوت حرفه‌ای پزشک نیست.
سخن پایانی
روز جهانی رادیولوژی یادآور نقش ارزشمند کارشناسان و متخصصان این حوزه در تشخیص به‌موقع بیماری‌ها، افزایش دقت خدمات پزشکی و ارتقای سلامت جامعه است. بهره‌گیری از تجهیزات مناسب، رعایت اصول ایمنی، انتخاب آگاهانه روش تصویربرداری و همکاری بیماران در ارائه سوابق پزشکی، از عوامل مؤثر در افزایش کیفیت و ایمنی خدمات تشخیصی به شمار می‌روند.

روابط عمومی بهداشت و درمان صنعت نفت شمال‌شرق، ضمن گرامیداشت روز جهانی رادیولوژی، از تلاش‌های کارشناسان و فعالان این حوزه در مسیر حفظ و ارتقای سلامت کارکنان و خانواده‌های محترم آنان قدردانی می‌کند.